Sáu năm là quãng thời gian đủ để một người quen với cơn khó chịu của mình. Quen tới mức nghĩ rằng chắc ai cũng vậy, chắc rồi nó tự hết.
Bạn Nhung, đến từ Nam Định, đã sống với khớp thái dương hàm đau và kêu trong đúng sáu năm như thế. Câu chuyện dưới đây được ghi lại trong buổi tái khám, khi bạn vừa được tháo máng và làm xong phục hình.
- Triệu chứng kéo dài 6 năm: đau khớp, có tiếng kêu ở cả hai bên, há ngậm khó khăn, ăn uống khó.
- Mốc khởi phát rất đáng chú ý: triệu chứng bắt đầu rõ sau khi hàn các răng số 6 cách đó 6 năm.
- Khi thăm khám, bác sĩ nhận ra hệ thống răng số 6 bị MIH làm hỏng men răng, nên trước đây mới phải hàn.
- Quá trình điều trị đi qua ba chặng: máng nhai giai đoạn đầu, chuyển sang máng Biotemplate, rồi mài chỉnh điểm hàn cao và phục hình inlay, overlay cho răng số 6.
- Hiện tại: há miệng không còn đau cứng, tiếng kêu khớp không còn, ăn uống trở lại bình thường, chỉ còn cảm giác mỏi hàm.
- Chặng tiếp theo là xử lý các răng số 8 mọc lệch để khớp cắn vững ổn hơn.
Sáu năm, hai tiếng kêu, và những bữa ăn dè chừng
Sáu năm trước, bạn Nhung bắt đầu thấy đau khớp thái dương hàm, kèm tiếng kêu ở cả hai bên. Há ra ngậm vào đều khó chịu. Việc ăn uống, thứ tưởng như đơn giản nhất trong ngày, trở thành việc phải dè chừng.
Điều đáng chú ý nằm ở chỗ triệu chứng không tự nhiên xuất hiện. Nó bắt đầu rõ lên sau một mốc cụ thể: sau khi bạn hàn lại các răng số 6.
Hai sự kiện ấy, với người bệnh, chẳng có lý do gì để liên quan tới nhau. Hàn răng là chuyện của cái răng. Đau hàm là chuyện của cái khớp. Nhưng trong miệng, chúng nối với nhau chặt hơn ta tưởng.
Vì sao hai chiếc răng hàm lại phải hàn từ đầu
Khi thăm khám, bác sĩ nhận ra hệ thống răng số 6 của bạn Nhung không hỏng vì sâu răng thông thường. Chúng bị MIH.
MIH (thiểu sản men răng hàm lớn và răng cửa) là tình trạng men răng hình thành không đầy đủ ngay từ khi răng còn đang phát triển. Men răng vì thế yếu và dễ vỡ, dù người bệnh vệ sinh răng miệng bình thường. Đây chính là lý do các răng số 6 của bạn phải hàn từ sáu năm trước.
Nhưng men răng đã mất thì không mọc lại. Những chiếc răng hàm ấy không còn nguyên vẹn để làm tốt việc quan trọng nhất của chúng: đỡ lấy khớp cắn ở phía sau.
Máng nhai đầu tiên và một câu trả lời trung thực
Tháng 6 năm 2024, bạn Nhung đến phòng khám. Giai đoạn đầu, bác sĩ cho đeo máng nhai.
Đeo một thời gian, triệu chứng không đỡ nhiều.
Chúng tôi giữ nguyên chi tiết này trong bài, vì nó là phần thật của một quá trình điều trị. Không phải bước đầu tiên nào cũng cho kết quả ngay, và điều trị khớp thái dương hàm là hành trình phải theo dõi rồi điều chỉnh, chứ không phải một lần là xong.
Tháng 12 năm 2024, bác sĩ chuyển bạn sang đeo máng Biotemplate. Lần này bạn đáp ứng tốt hơn. Các triệu chứng khớp nhẹ dần đi.
Điểm hàn hơi cao, và cái khớp bị kênh
Sau khoảng bốn tháng đeo máng Biotemplate, bạn Nhung tái khám. Đây là lúc nguyên nhân lộ ra rõ ràng.
Vấn đề nằm ở chính hệ thống răng số 6: khớp cắn bị kênh, do các chất hàn cũ đang hơi cao. Bác sĩ tiến hành mài bỏ những điểm cao đó. Sau khi mài, khớp bắt đầu chạm trở lại.
Nhưng chỉ mài thôi thì chưa đủ. BSCK.I Nguyễn Thị Thu giải thích phần còn thiếu:
“Những cái răng mà bạn ấy đã từng hàn bị vỡ do MIH thì nó không còn có những cái men răng nguyên vẹn. Vì vậy mà cái sự tiếp khớp, sự vững ổn đối với hệ thống răng sau để nâng đỡ cái khớp thái dương hàm của bạn ấy nó không còn nữa.”
Nói gọn lại: răng sau là chân đỡ của khớp hàm. Chân đỡ mẻ mất một phần thì cái khớp phía trên phải gánh sai suốt nhiều năm.
Dựng lại chân đỡ bằng inlay và overlay
Sau chặng đeo máng, tuỳ từng người mà bác sĩ sẽ chọn hướng đi tiếp: chỉnh nha, mài chỉnh, phục hình, hoặc tập luyện. Trường hợp của bạn Nhung rơi vào nhóm chỉ cần xử lý chính những chiếc răng đang vỡ và tổn thương.
Bác sĩ làm phục hình răng số 6 bằng inlay và overlay. Đây là các miếng phục hình được chế tạo riêng rồi gắn vào phần răng đã mất mô, thay vì mài nhỏ cả chiếc răng để chụp mão. Mục tiêu là trả lại hình dạng mặt nhai để răng sau đỡ được khớp cắn.
Hai tháng sau khi làm phục hình, bạn được tháo máng ra.
Ngày tháo máng: những gì đã thay đổi
Bác sĩ hỏi bạn Nhung về cảm giác hiện tại. Câu trả lời rất ngắn:
“Khi mà con há miệng con không thấy đau cứng không nữa.”
Khi được hỏi triệu chứng khó chịu nhất bây giờ là gì, bạn nói: bị mỏi.
Về phía chuyên môn, bác sĩ ghi nhận bạn đã há ngậm dễ dàng hơn và không bị đau, ăn uống trở lại bình thường. Quan trọng nhất, khi khám lại các triệu chứng khớp, những tiếng kêu trước đây không còn nữa. Thứ còn sót lại chỉ là cảm giác mỏi hàm.
Chúng tôi viết đúng như vậy, không làm tròn thành “khỏi hoàn toàn”. Với một tình trạng kéo dài sáu năm, đi được từ đau và kêu về còn mỏi nhẹ đã là một quãng đường dài.
Chặng tiếp theo vẫn còn ở phía trước
Bác sĩ nói rõ vì sao cảm giác mỏi vẫn còn: các răng số 8 của bạn đang mọc lệch. Bước tiếp theo là nhổ bỏ những chiếc răng này để loại hết cản trở khớp cắn, hướng tới một khớp cắn vững ổn nhất có thể, để bạn ăn nhai bằng chính hàm răng thật của mình.
Nếu bạn đang niềng hoặc đang điều trị khớp và băn khoăn về chuyện này, có thể đọc thêm bài nhổ răng số 8 khi nào là cần thiết.
Xem lại buổi tái khám
Điều bác sĩ muốn nhắn
Kết lại buổi khám, Bác sĩ Thu nhắn với những người đang có triệu chứng tương tự:
“Nếu bạn thấy những tình trạng mà gặp như của Nhung, ví dụ như là đau, như là hạn chế há miệng, như là có tiếng kêu khớp khi mà mình ăn nhai, thì chúng ta hãy nghi ngờ rằng chúng ta đang bị những vấn đề về khớp thái dương hàm.”
Điều đáng nhớ nhất từ câu chuyện này không phải tên của chiếc máng hay tên của miếng phục hình. Nó nằm ở chỗ: cơn đau ở khớp hàm nhiều khi bắt nguồn từ một chỗ rất xa cái khớp, có khi chỉ là một điểm hàn hơi cao trên chiếc răng hàm.
Muốn hiểu thêm về nhóm bệnh lý này, mời bạn đọc bài bệnh lý khớp thái dương hàm: nguyên nhân do đâu và điều trị khớp thái dương hàm khó hay không. Khi cần bác sĩ xem trực tiếp, bạn có thể đặt lịch khám để phòng khám sắp xếp thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao hàn răng xong lại đau khớp thái dương hàm?
Miếng hàn cao hơn mặt nhai tự nhiên dù chỉ rất ít cũng làm hai hàm chạm nhau lệch đi. Cơ hàm và khớp phải điều chỉnh để bù lại, kéo dài thì sinh đau, mỏi hoặc tiếng kêu. Đây là lý do sau khi hàn răng, bác sĩ luôn kiểm tra khớp cắn trước khi cho về.
MIH là gì và có liên quan gì tới khớp hàm?
MIH là tình trạng men răng kém khoáng hoá ở răng hàm lớn và răng cửa, khiến men yếu, dễ vỡ dù chăm sóc bình thường. Khi các răng hàm bị vỡ nhiều, chúng không còn đủ vững để đỡ khớp cắn ở phía sau, và cái khớp thái dương hàm phía trên phải chịu lực sai trong thời gian dài.
Đeo máng nhai mà không đỡ thì có phải điều trị thất bại không?
Không hẳn. Máng là công cụ để theo dõi và tìm nguyên nhân, không phải lúc nào cũng là điểm kết thúc. Trong ca này, khi máng đầu tiên chưa đủ, bác sĩ chuyển loại máng khác, rồi từ đó mới phát hiện điểm hàn cao. Điều quan trọng là tái khám đúng hẹn để bác sĩ điều chỉnh kịp.
Điều trị khớp thái dương hàm mất bao lâu?
Tuỳ nguyên nhân và mức độ của từng người, không có con số chung. Trường hợp trong bài đi qua nhiều chặng trong hơn một năm, gồm cả thời gian đeo máng, mài chỉnh khớp cắn và làm phục hình. Bạn nên đi khám để bác sĩ đánh giá cụ thể thay vì ước lượng theo ca của người khác.
Bài viết ghi lại một ca điều trị thực tế tại Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên & Cộng sự, được chia sẻ với sự đồng ý của khách hàng. Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp. Kết quả điều trị tuỳ tình trạng từng người, bạn vui lòng đến khám để được bác sĩ đánh giá và tư vấn cụ thể.
Giám đốc chuyên môn Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên & Cộng sự. Theo đuổi chuyên sâu về cắn khớp và khớp thái dương hàm từ năm 2016, tốt nghiệp chương trình nha khoa liên ngành quốc tế VieSID (2026), đã tiếp nhận và điều trị hơn 1.000 ca rối loạn khớp thái dương hàm.
Xem thêm thông tin ›