Chuyện cô Phương - "Biết vậy cô phải tới sớm"
Khát khaoCô Phương là giáo viên. Ngoài năm mươi tuổi, nhà ở Long Biên. Cô là bệnh nhân quen của phòng khám tôi.
Cô nói với tôi, giọng bình thường như nói chuyện thời tiết: cô đang đi những năm cuối của đời dạy học.
Điều cô muốn không to tát gì.
Có một việc cô làm mấy chục năm nay, ngày nào cũng làm, làm mà không nghĩ: cúi xuống vở của một đứa học trò để chỉ cho nó chỗ sai. Mặt cô cách mặt nó một gang tay. Rồi cô đứng thẳng lên, gọi đứa khác, nói với nó thêm một câu.
Cô chỉ mong đi hết mấy năm cuối cùng ấy cho tử tế. Mong cúi xuống chỉ bài cho học trò mà không phải nghĩ đến miệng mình.
Có vậy thôi. Ít nghề nào phải đứng gần người khác nhiều lần trong ngày như nghề dạy học.
Rào cảnMấy năm mùa dịch đi qua, cô không để ý gì tới hàm răng. Ai cũng vậy thôi - hồi ấy còn bao nhiêu thứ lớn hơn phải lo.
Rồi cô bắt đầu nhai kẹo cao su. Suốt ngày.
Không phải nhai cho vui. Nhai để đi dạy.
Lý do cô nói với tôi rất mơ hồ: cứ cảm giác có cái gì đó.
Anh chị đọc lại câu đó giúp tôi. "Cứ cảm giác có cái gì đó." Không gọi được tên. Không biết nó là gì. Chỉ biết là có.
Và cái cảm giác mơ hồ ấy đủ sức làm một người phụ nữ đứng lớp mấy chục năm mất tự tin khi đi dạy.
Đây là chỗ tôi thấy xót. Người ta hay nghĩ hôi miệng là chuyện thẩm mỹ vặt vãnh. Không phải. Với cô Phương, nó lấy đi cái tư thế của một người thầy trong chính lớp học của mình.
Nhân vật phản diệnKẻ giữ cô Phương lại mấy năm không phải một con người. Không phải phòng khám nào cả. Là ba niềm tin.
Một: chảy máu chân răng ấy à, chuyện thường mà, ai chả bị.
Hai: chắc nóng trong người thôi, ăn mát vào là hết.
Ba, cái này nguy hơn hai cái kia cộng lại: để lúc nào rảnh rồi đi khám.
Ba niềm tin đó không hô hào gì. Chúng chỉ lặng lẽ đẩy người ta sang một lựa chọn: CHE, thay vì CHỮA.
Kẹo cao su là CHE. Nước súc miệng là CHE. Lá trầu, mật ong là CHE. Che thì rẻ, che thì nhanh, che thì không phải sắp xếp buổi nào để đi khám cả.
Và đây là chỗ ác của nó: viên kẹo làm rất tốt việc của nó.Nó cho cô Phương ba mươi phút yên tâm. Nhưng chính ba mươi phút yên tâm đó là thứ khiến cô không đi khám thêm mấy năm nữa.
Một buổi hè được nghỉ, cô tới khám.
Tôi khám. Tôi đo lợi quanh từng chân răng. Chụp ảnh trong miệng. Chụp phim toàn hàm. Rồi tôi quay màn hình lại cho cô xem.
Và tôi gọi tên nó ra.
Anh chị chú ý chỗ này giúp tôi, vì đây là mấu chốt của cả câu chuyện. Cao răng mà cô Phương soi gương thấy - mấy mảng vàng ở cổ răng - không phải thủ phạm chính. Thủ phạm nằm sâu dưới đường viền lợi. Một lớp bám vào chân răng, ở chỗ bàn chải không thể với tới, ở chỗ mắt thường không nhìn ra.
Đến đây thế nào anh chị cũng hỏi tôi đúng một câu. Ai cũng hỏi. Cô Phương cũng hỏi:
"Nguy hiểm thế mà sao tôi chẳng thấy gì?"
Tôi trả lời anh chị bằng cái hình ảnh mà tôi hay dùng nhất trong phòng khám, vì nó là thứ dễ hình dung nhất tôi tìm được:
Anh chị hình dung cái trụ cầu, cái cột nhà giàn cắm giữa biển. Phần nổi trên mặt nước thì sạch sẽ, khô ráo, nhìn chẳng có gì. Nhưng cứ lặn xuống mà xem.Con hà bám kín, bám chặt cứng, càng ngày càng dày, lớp này chồng lên lớp kia. Nó bám từ năm này qua năm khác.
Mà mình đứng trên bờ nhìn xuống thì có thấy gì đâu.
Đó. Cả vấn đề của anh chị nằm gọn trong hình ảnh đó.
Nó không báo cho anh chị biết. Nó không làm anh chị nhức. Nó chỉ ngồi đó, dày lên, và giữ vi khuẩn lại quanh chân răng của anh chị hai mươi tư giờ mỗi ngày.
Cô có soi gương bao nhiêu lần cũng không thấy nó. Không phải cô nhìn không kỹ. Là nó không nằm ở chỗ soi gương thì thấy. Soi gương là đứng trên bờ.
Vi khuẩn tích tụ quanh lớp đó. Lợi viêm. Chân răng chảy máu.
Tôi giải thích cho cô: nó nằm dưới lợi, bàn chải không xuống được tới đó, cô không có lỗi gì cả.
Và tôi muốn nói rõ với anh chị một điều, vì tôi nghĩ về nó khá lâu sau hôm đó: thứ làm một cô giáo mất tự tin trước học trò của mình lại là một thứ nhìn không ra.Cô không lười. Cô không bẩn. Cô không làm sai cái gì cả. Nó cần một cây đo, một tấm phim, và một con mắt được đào tạo.
Cây đo và tấm phim là cái ống lặn. Không có chúng thì cả bác sĩ lẫn bệnh nhân đều đang đứng trên bờ đoán.
Trận đánhChúng tôi làm theo quy trình 6 bước. Bốn lần hẹn, trong hai tuần.
Lần hẹn thứ nhất.Lấy cao răng bằng máy siêu âm. Điểm mấu chốt không nằm ở cái máy - chỗ nào cũng có máy siêu âm. Nó nằm ở chỗ đầu máy đi xuống dưới viền lợi, đúng nơi cao răng đang bám. Sạch cả phần trên viền lợi lẫn phần dưới viền lợi. Xuống dưới bờ, chỗ con hà đang bám.
Rồi tôi ép cho cô một cái máng riêng.Máng của cô, vừa khít hàm cô, không phải cái máng dùng chung cho ai cũng được. Đặt gel kháng sinh nha khoa chuyên dụng vào trong, cô đeo buổi tối. Kèm nước súc miệng chuyên dụng.
Vì sao lại là cái máng, mà không phải một vỉ thuốc uống - tôi giải thích với anh chị ở phần dưới. Đó là chỗ tôi làm khác.
Lần hẹn tiếp theo, khi lợi đã bớt viêm và co lại.Lợi co thì lộ ra phần chân răng lần trước còn bị che. Bây giờ mới lấy được kỹ. Lợi đang sưng mà cố lấy cho kỹ ngay từ hôm đầu thì chỉ đau và chảy máu, mà cũng không sạch.
Rồi đánh bóng.Nhẵn từng mặt răng, từng cái một. Và anh chị nhớ giúp tôi thứ tự này - lát nữa tôi sẽ quay lại nó, vì nó quan trọng hơn anh chị tưởng: đánh bóng đi SAU khi đã lấy sạch. Không phải thay cho việc lấy sạch.
Cuối cùng là phần tôi ngồi với cô lâu: hướng dẫn cô tự chăm. Cách chải. Chọn bàn chải nào, bao lâu thay một cái. Cô có ê buốt răng - chuyện đó có sẵn từ trước, không phải do thủ thuật - nên chúng tôi biết trước và chọn cho cô kem chải răng dành cho răng ê buốt. Chỉ tơ nha khoa. Tăm nước.
Hai tuần điều trị chỉ là hai tuần. Còn lại là cô tự chăm hàm răng của mình mỗi ngày.
Kết quảNăm học mới, cô lên lớp.
Cô vui tươi, tự tin. Tôi dùng đúng hai chữ đó, vì đó là thứ tôi nhìn thấy, không phải chữ tôi nghĩ ra để viết cho hay.
Cô sẽ đi những năm cuối của đời dạy học mà không phải nghĩ tới miệng mình lúc cúi xuống bàn học trò.
Cái cô muốn từ đầu chỉ có thế. Nó không to tát gì. Nó chỉ mất mấy năm để tới.
Cô nói với tôi một câu, tôi nhớ nguyên văn:
Tôi không bình luận gì thêm về câu đó. Tôi chỉ để nó ở đây.
Diễn tiến tiếp theoTrước khi về, cô tự dặn:
Cô tự hẹn. Không ai phải nhắc.
Đó, với tôi, mới là kết thúc đẹp của một ca. Không phải hôm điều trị xong. Mà là hôm bệnh nhân tự đặt cái lịch tiếp theo.
Nhà thì gần đây. Chỉ có mấy năm là xa.
Một điều tôi phải nói ngay, kẻo anh chị hiểu nhầm: cô Phương ở giai đoạn viêm lợi - giai đoạn mô lợi còn hồi phục tốt sau khi làm sạch đúng. Tôi nói được điều đó vì tôi đã đo lợi cho cô và đã cầm phim của cô trên tay. Hai tuần của cô là hai tuần của giai đoạn đó, không phải hai tuần cho mọi người chảy máu chân răng. Vì sao lại có chuyện này, tôi nói rõ ở giữa trang, trong một khối riêng. Tôi không giấu nó xuống chân trang.
Nếu đọc tới đây mà anh chị thấy vỉ kẹo trong túi mình, thì việc cần làm không phải là đọc tiếp. Là để lại số điện thoại.
Đặt lịch khám & tư vấn phác đồ - Miễn phíHoặc gọi thẳng, gặp người trực: Long Biên 0799 155 121 · Phố Sủi 0705 155 121 - 07:30 đến 18:00, nghỉ chiều thứ Bảy và ngày lễ.
Long Biên - Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên & Cộng sự · 441B Bát Khối · 0799 155 121
Gia Lâm - Nha khoa Phố Sủi · 342 Ỷ Lan, Thuận An · 0705 155 121
Còn nếu anh chị thuộc kiểu người muốn hiểu rõ mình đang mua cái gì trước đã - phần dưới tôi viết đúng cho anh chị.