Mất răng không chỉ làm người ta khó ăn. Nó còn làm người ta ngại nói.
Chú Ngọc, 58 tuổi, có hơn ba chục năm sống ở nước ngoài, kể lại điều đó bằng một chi tiết rất cụ thể: mỗi lần nói chuyện với người lạ, chú lại phải tìm cách che miệng đi.
- Chú Ngọc mất răng cả hai hàm: hàm dưới mất ba chiếc mỗi bên, hàm trên mất một chiếc.
- Ảnh hưởng không dừng ở ăn uống. Chú cho biết giọng nói cũng không còn tròn, và chú mất tự tin khi giao tiếp, hay phải che miệng.
- Chú đã tham khảo nhiều nơi, kể cả phòng khám ở nước ngoài, trước khi quyết định cấy Implant tại đây qua giới thiệu của người quen.
- Sau khi làm xong, chú mô tả cảm giác ăn nhai là gần như răng thật.
- Bác sĩ dặn kiêng đồ cứng và dai trong sáu tuần đầu; bánh, kẹo mềm, hoa quả thì ăn bình thường.
Ba chiếc mỗi bên hàm dưới, và một khoảng trống lớn hơn thế
Tình trạng của chú Ngọc khi tới khám: hàm dưới mất ba chiếc mỗi bên, hàm trên mất một chiếc ở một bên.
Khi được hỏi tình trạng ấy ảnh hưởng thế nào tới cuộc sống, chú không kể chuyện nhai. Chú kể chuyện nói.
“Thậm chí khi mình nói, cái giọng nói của mình cũng không được hoàn chỉnh. Cái thứ nhất là nó không tự tin. Nhiều khi mình nói chuyện với người ngoài, mình cứ phải giấu răng, phải che miệng, phải làm cái gì đó để người khác đừng phát hiện.”
Đây là phần ít được nói tới khi bàn về mất răng. Răng tham gia vào việc phát âm, nên mất răng lâu ngày có thể làm giọng nói đổi khác. Nhưng cái nặng hơn thường là phản xạ che giấu: che miệng khi cười, nói ít đi, tránh chỗ đông người.
Chú nói thẳng cái vòng luẩn quẩn ấy:
“Bản thân mình nhìn mình còn không cảm thấy được, nữa chứ đừng nói người ngoài. Chính vì thế mà mình để thời gian quá lâu. Mình để lâu quá thì nó sẽ ảnh hưởng đến cái khác.”
Vì sao chú không làm ở nước ngoài
Chú Ngọc có hơn ba chục năm sống và làm việc ở nước ngoài, tức là không thiếu điều kiện tiếp cận phòng khám bên đó. Chú cũng đã đi tham khảo nhiều nơi.
Điều giữ chú lại là chuyện khác: chú muốn yên tâm trước khi đặt tay vào một ca cấy ghép. Sau khi hỏi thông tin từ bạn bè và những người đã từng làm ở đây, chú quyết định về Việt Nam làm.
Đây là điểm nhiều người mất răng lâu năm sẽ thấy quen. Cái khiến chúng ta trì hoãn không phải là không tìm được chỗ làm, mà là chưa đủ tin để bắt đầu.
Cấy Implant, và cảm giác sau khi làm xong
Sau khi thăm khám và nghe tư vấn, chú Ngọc quyết định cấy Implant kết hợp phục hình cho những vị trí mất răng.
Nói ngắn gọn, Implant là chân răng nhân tạo bằng titanium được đặt vào xương hàm để thay thế chân răng đã mất. Sau khi trụ tích hợp với xương, bác sĩ mới gắn phần răng bên trên. Ưu điểm là lực nhai truyền xuống xương hàm giống răng thật, và không phải mài hai răng bên cạnh như khi làm cầu răng.
Cảm nhận của chú sau khi hoàn thành:
“Nói chung là nó gần hoàn hảo, gần như là răng thật.”
Và điều chú thấy rõ nhất không phải chuyện nhai:
“Thật sự tôi thấy tự tin hơn hẳn.”
Sáu tuần đầu sau khi cấy: ăn gì và kiêng gì
Chú Ngọc nhắc lại lời dặn của bác sĩ, và đây là phần đáng lưu ý với ai sắp làm Implant:
- Kiêng đồ cứng và đồ quá dai trong khoảng sáu tuần, để không tác động lên trụ đang trong giai đoạn ổn định.
- Bánh, kẹo mềm, hoa quả thì ăn bình thường. Chú xác nhận những món này không gây ảnh hưởng gì.
Nghe qua thì đơn giản, nhưng sáu tuần ấy là giai đoạn trụ Implant tích hợp vào xương hàm. Ăn uống quá sớm với đồ cứng có thể làm ảnh hưởng đến quá trình đó. Đây là chỗ mà sự kiên nhẫn của người bệnh đóng góp trực tiếp vào kết quả.
Xem lại chia sẻ của chú Ngọc
Lời chú Ngọc gửi những người đang trì hoãn
Khi được hỏi muốn nhắn gì tới các cô chú đang mất răng mà chưa muốn đi khám, chú Ngọc nói một câu rất đáng ngẫm:
“Mọi người cứ tự tin lên, không có gì để xấu hổ cả. Tôi trước đây cũng vậy, tôi cũng ngại lắm.”
Chú cũng nhắc một điều mà bác sĩ nào cũng muốn người bệnh hiểu sớm: để lâu quá thì nó sẽ ảnh hưởng đến cái khác. Mất răng lâu ngày không đứng yên. Xương hàm ở vùng mất răng tiêu dần, các răng bên cạnh nghiêng vào khoảng trống, răng đối diện trồi xuống, khớp cắn lệch theo.
Nghĩa là càng trì hoãn, ca điều trị về sau càng phức tạp và tốn kém hơn, chứ không phải để dành được gì.
Nếu cô chú đang mất một vài chiếc răng, việc nên làm trước tiên là đi khám và chụp phim để bác sĩ đánh giá xem xương hàm còn đủ hay không, và phương án nào phù hợp: Implant, cầu răng hay phục hình tháo lắp. Mỗi tình trạng một hướng khác nhau.
Cô chú có thể tìm hiểu thêm ở trang trồng răng Implant hoặc hàm tháo lắp, và khi cần bác sĩ xem trực tiếp thì đặt lịch khám.
Câu hỏi thường gặp
Trồng răng Implant là gì?
Là kỹ thuật đặt một trụ titanium vào xương hàm để thay thế chân răng đã mất. Sau khi trụ tích hợp với xương, bác sĩ gắn phần răng sứ bên trên. Lực nhai được truyền xuống xương hàm gần giống răng thật, và không phải mài hai răng bên cạnh như khi làm cầu răng.
Mất răng lâu ngày có còn trồng Implant được không?
Còn hay không phụ thuộc vào lượng xương hàm còn lại. Mất răng lâu ngày khiến xương vùng đó tiêu dần, có trường hợp cần ghép xương trước khi cấy. Vì vậy cần chụp phim để bác sĩ đánh giá, không thể kết luận qua lời kể.
Sau khi cấy Implant phải kiêng ăn bao lâu?
Trường hợp trong bài được dặn kiêng đồ cứng và đồ dai trong khoảng sáu tuần, còn bánh, kẹo mềm và hoa quả thì ăn bình thường. Thời gian cụ thể tuỳ vị trí cấy và mức độ ổn định của trụ ở từng người, bác sĩ sẽ dặn riêng cho từng ca.
Mất răng có ảnh hưởng đến giọng nói không?
Có thể. Răng tham gia vào việc phát âm, nên mất răng, nhất là ở vùng răng trước, có thể làm giọng nói đổi khác. Trường hợp trong bài mô tả giọng nói không còn tròn khi mất răng cả hai hàm.
Câu chuyện lần sau
Ngày mai là câu chuyện của một bạn nữ 17 tuổi, học lớp 12. Bạn nói thật cả những lúc đau phải uống thuốc trong hơn hai năm đeo mắc cài. Hẹn cô chú và các bạn ở bài sau.
Bài viết ghi lại chia sẻ thực tế của khách hàng tại Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên. Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp. Chỉ định và kết quả cấy ghép Implant khác nhau ở từng người tuỳ tình trạng xương hàm và sức khỏe toàn thân, cô chú vui lòng đến khám để bác sĩ đánh giá cụ thể.
Giám đốc chuyên môn Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên & Cộng sự. Theo đuổi chuyên sâu về cắn khớp và khớp thái dương hàm từ năm 2016, tốt nghiệp chương trình nha khoa liên ngành quốc tế VieSID (2026), đã tiếp nhận và điều trị hơn 1.000 ca rối loạn khớp thái dương hàm.
Xem thêm thông tin ›