Nhổ xong hai chiếc răng khôn, bác sĩ hỏi bạn Ngọc cảm nhận thế nào. Bạn trả lời: không khó chịu gì.
Nhưng điều bác sĩ nhắn lại ở cuối buổi hôm đó không phải chuyện kỹ thuật. Đó là chuyện thời điểm.
- Bạn Ngọc, 22 tuổi, nhổ răng khôn cùng bác sĩ Trang tại Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên.
- Trước đó bạn đã điều trị tủy một chiếc răng có ổ áp xe lớn tại phòng khám, và ổ viêm nay đã thu hẹp.
- Quyết định nhổ được đưa ra sau khi bác sĩ đọc phim toàn hàm, không phải nhìn bằng mắt thường.
- Lời khuyên đáng nhớ nhất của bác sĩ: nên nhổ răng khôn khi còn ở tuổi mười mấy hoặc hai mươi mấy, đừng để qua 30.
- Và với phụ nữ: nên xử lý răng khôn trước khi mang thai.
Vì sao phải đọc phim trước khi đụng vào chiếc răng khôn
Buổi hẹn của Ngọc không bắt đầu trên ghế nha khoa. Nó bắt đầu trước một tấm phim toàn hàm.
Đây là chi tiết dễ bị coi là thủ tục, nhưng với răng khôn thì nó là bước quyết định. Răng khôn nằm trong cùng, phần lớn thân răng và toàn bộ chân răng đều khuất dưới lợi và xương. Nhìn bằng mắt thường, bác sĩ chỉ thấy được phần nhô lên.
Tấm phim mới cho biết những thứ thật sự quan trọng: chiếc răng nằm nghiêng bao nhiêu độ, chân răng có mấy chân và cong hay thẳng, chân răng nằm cách ống thần kinh hàm dưới bao xa, và nó có đang chống vào chân chiếc răng số 7 bên cạnh hay không.
Những thông tin đó quyết định ca nhổ sẽ đi theo hướng nào và mất bao lâu. Bỏ qua bước này là bước vào ca mổ mà không có bản đồ.
Ngọc còn có thêm một tiền sử đáng chú ý: một chiếc răng từng có ổ áp xe rất lớn, đã được điều trị tủy tại phòng khám vài tháng trước, và đến buổi này thì ổ viêm đã thu hẹp lại. Đó là lý do bác sĩ tách bạch rõ hai việc, xử lý xong vấn đề tủy rồi mới tập trung vào răng khôn.
Trong lúc nhổ, bạn Ngọc thấy gì
Khi bác sĩ hỏi lúc tiêm tê thấy thế nào, Ngọc trả lời rất đời:
“Em cũng không đau. Không đau nhưng hơi đắng. Nói thật là sẽ hơi đắng một chút.”
Chúng tôi giữ nguyên chi tiết “hơi đắng” thay vì cắt đi, vì nó là thứ thật mà không tài liệu nào nhắc tới. Thuốc tê có vị, và đó là cảm giác khó chịu duy nhất mà bạn nêu ra được.
Còn khi được hỏi trong lúc nhổ khó chịu nhất là gì:
“Khó chịu nhất em không khó chịu gì.”
Cần nói rõ để không ai hiểu thành lời hứa: cảm giác đó là trong lúc làm, khi thuốc tê còn tác dụng. Sau khi hết tê, mức độ ê đau tuỳ độ khó của từng chiếc răng và cơ địa từng người. Điều mà một ca nhổ làm đúng kỹ thuật mang lại không phải là “không bao giờ đau”, mà là ít sang chấn hơn, nên hậu phẫu nhẹ hơn và lành nhanh hơn.
Lời khuyên về thời điểm: đừng để qua tuổi 30
Kết buổi, bác sĩ Trang nhắn lại hai điều, và đây là phần đáng giá nhất của cả câu chuyện:
“Nhổ khi mà bạn đầu một mấy hoặc là hai mấy, đừng để trên 30 tuổi.”
Lý do nằm ở sinh học chứ không phải ở lịch hẹn. Ở người trẻ, chân răng khôn thường chưa hình thành hoàn chỉnh và xương hàm còn đàn hồi hơn, nên ca nhổ thường đơn giản hơn và vết thương lành nhanh hơn. Càng lớn tuổi, chân răng càng dài và bám chắc, xương càng đặc, ca nhổ càng phức tạp và thời gian hồi phục càng lâu.
Nói cách khác, chiếc răng khôn không đứng yên chờ mình. Để càng lâu thì càng khó xử lý.
Và một mốc riêng cho phụ nữ
“Đặc biệt là các bạn con gái, phụ nữ chúng ta hãy nhổ răng khôn trước khi có em bé.”
Lời dặn này rất thực tế. Trong thai kỳ, việc chụp phim, dùng thuốc tê và nhất là dùng kháng sinh, chống viêm đều bị hạn chế. Nếu một chiếc răng khôn lên cơn viêm cấp giữa lúc mang thai, người mẹ sẽ rơi vào tình thế khó: chịu đau thì ảnh hưởng ăn ngủ, mà can thiệp thì vướng đủ thứ cân nhắc.
Xử lý trước là cách tránh cả tình huống đó, thay vì phải chọn giữa hai cái khó.
Xem lại buổi nhổ răng
Chiếc răng khôn của bạn đang ở giai đoạn nào?
Phần lớn chúng ta chỉ nghĩ tới răng khôn khi nó lên cơn. Sưng, đau, há miệng khó, uống thuốc vài ngày rồi đỡ, rồi quên.
Nhưng mỗi đợt viêm cấp như vậy là một lần vùng mô quanh răng bị tổn thương thêm, và chiếc răng số 7 bên cạnh cũng chịu ảnh hưởng.
Việc nên làm không phải là quyết định nhổ hay giữ dựa trên nỗi sợ, mà là đi chụp một tấm phim toàn hàm để biết chiếc răng đó nằm thế nào. Có răng khôn mọc thẳng, đủ chỗ, vệ sinh được thì hoàn toàn có thể giữ và theo dõi. Có răng khôn mọc lệch, lợi trùm, chống vào răng bên cạnh thì càng để lâu càng thiệt.
Nếu bạn đang ở tuổi hai mươi mấy và chưa từng chụp phim kiểm tra răng khôn, đó là việc đáng làm trong năm nay chứ không phải để dành.
Bạn có thể tìm hiểu thêm ở trang nha khoa tổng quát, và khi cần bác sĩ xem trực tiếp thì đặt lịch khám.
Câu hỏi thường gặp
Nên nhổ răng khôn ở độ tuổi nào?
Bác sĩ trong bài khuyên nên nhổ khi còn ở tuổi mười mấy hoặc hai mươi mấy, đừng để qua 30. Ở người trẻ, chân răng thường chưa hoàn chỉnh và xương còn đàn hồi hơn nên ca nhổ đơn giản và lành nhanh hơn. Tuy nhiên chỉ định cụ thể vẫn phải dựa trên phim chụp của từng người.
Vì sao phụ nữ nên nhổ răng khôn trước khi mang thai?
Vì trong thai kỳ, việc chụp phim, gây tê và dùng kháng sinh, chống viêm đều bị hạn chế. Nếu răng khôn lên cơn viêm cấp giữa thai kỳ, việc xử lý sẽ khó khăn hơn nhiều. Xử lý sớm là cách tránh tình huống đó.
Có bắt buộc phải chụp phim trước khi nhổ răng khôn không?
Có. Phần lớn thân răng và toàn bộ chân răng khôn nằm khuất dưới lợi và xương, nên chỉ có phim mới cho biết răng nằm nghiêng bao nhiêu, chân răng cong hay thẳng, có gần ống thần kinh hay không. Đây là bước quyết định phương án và mức độ an toàn của ca nhổ.
Răng khôn nào cũng phải nhổ à?
Không. Răng khôn mọc thẳng, đủ chỗ, ăn khớp được và vệ sinh được thì có thể giữ và theo dõi định kỳ. Chỉ định nhổ thường đặt ra khi răng mọc lệch, ngầm, lợi trùm, đã gây viêm nhiều lần hoặc đang ảnh hưởng tới răng số 7 bên cạnh.
Câu chuyện lần sau
Hai bác đi gần một trăm cây số để làm một bộ hàm tháo lắp. Điều người chồng lo không phải là vợ ăn không ngon, mà là một chuyện xa hơn thế nhiều. Hẹn cô chú ở bài sau.
Bài viết ghi lại một ca thực tế tại Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên. Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp. Mức độ đau, độ khó và thời gian lành thương khác nhau ở từng người và từng chiếc răng, bạn vui lòng đến khám và chụp phim để bác sĩ đánh giá cụ thể.
Giám đốc chuyên môn Nha khoa Bác sĩ Trung Long Biên & Cộng sự. Theo đuổi chuyên sâu về cắn khớp và khớp thái dương hàm từ năm 2016, tốt nghiệp chương trình nha khoa liên ngành quốc tế VieSID (2026), đã tiếp nhận và điều trị hơn 1.000 ca rối loạn khớp thái dương hàm.
Xem thêm thông tin ›